Điều thú vị: Thiền định có thể tạo ra sóng gamma mạnh mẽ

07/11/2022 - Lượt xem: 370

Các nhà khoa học đã phát hiện ra, thiền định sâu có thể tạo ra ra sóng gamma, mang đến những lợi ích không ngờ tới cho con người.

Thiền định có thể tạo ra sóng gamma mạnh mẽ (Ảnh: Pixabay)

Các loại sóng não
Hoạt động một ngày của con người, từ khi thức dậy đến lúc chìm vào giấc ngủ bị chi phối bởi bốn loại sóng não: alpha, beta, delta và theta với những tần số khác nhau.  

Chúng ta khởi đầu ngày mới với sóng beta có tần số trong khoảng 14-30 Hz. Nó mang đến cho chúng ta những trạng thái tinh thần khác nhau như tỉnh táo, chăm chú và hoạt động thần kinh tập trung trong một ngày dài với vô số việc phải lo toan.

Tối đến khi bạn đã quá mệt mỏi, não sẽ phát ra loại sóng thứ hai, sóng alpha (tần số từ 9-13 Hz), giúp cơ thể thư giãn nhẹ. Và tiếp theo sóng theta (4-8 Hz) sẽ xuất hiện, giúp bạn lim dim ngủ. Cuối cùng, sóng delta (0,5-4 Hz) sẽ giúp bạn chìm vào giấc ngủ sâu. 

Nhưng cuộc sống không hề đơn giản như vậy. Những lúc não bế tắc, không thông, khi đó cần đến loại sóng não thứ năm, sóng gamma (tần số > 30 Hz).

Mối liên hệ giữa thiền định và sóng gamma
Thiền không chỉ làm dịu tâm trí và giảm căng thẳng cho cơ thể mà còn đem đến những trải nghiệm mới mẻ, thú vị cho người tập.

Trong Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (PNAS), một bài báo đã mô tả trạng thái điện não đồ (EEG) của những người tập thiền trong thời gian dài: “Người thiền định có hoạt động của sóng gamma (25 – 42 Hz) trong trạng thái nghỉ ngơi trước khi thiền (cái gọi là “mức ban đầu”) cao hơn so với những người trong nhóm đối chứng … Và trong khi thiền, hầu hết các điện cực da đầu (tức là cảm biến) cho thấy sự khác biệt đáng kể hơn, tỷ lệ hoạt động của sóng gamma cao hơn so với ‘mức ban đầu’ “.

Một bài báo khác đăng trên tạp chí Cognitive Processes sau khi so sánh EEG của những người tập thiền lâu và những người bình thường đã đưa ra kết luận: “Hoạt động của sóng theta (4 – 8 Hz) ở thùy trán trong quá trình thiền định tăng lên, cường độ của sóng gamma (35 – 45 Hz ) ở vùng đỉnh-chẩm cũng tăng lên đáng kể… Phát hiện này cho thấy rằng tập thiền lâu dài có thể giúp tăng cường sóng gamma vùng chẩm, làm sâu sắc thêm trải nghiệm thiền định lâu dài và cải thiện hiệu suất nhận thức“.

Năm 2004, nhà thần kinh học, Tiến sĩ Richard Davidson đã nghiên cứu sóng não của các nhà sư Tây Tạng phát ra khi thiền định. Nghiên cứu phát hiện một số nhà sư tạo ra sóng gamma mạnh hơn tất cả các ghi chép thần kinh đã được ghi nhận trước đó.

Năm 2008, Tiến sĩ Davidson cũng đã nghiên cứu điện não đồ của Matthieu Ricard, một nhà sư Phật giáo Tây Tạng được mệnh danh là “người đàn ông hạnh phúc nhất thế giới”, với tần suất sóng gamma cao ngoài sức tưởng tượng.

Các nhà sư Tây Tạng có sóng gamma cao nhờ thiền định (Ảnh: Pixabay)

Điện não đồ trong thiền định và trạng thái ngủ
Từ quan sát trạng thái điện não đồ và nhịp thở cho thấy cơ chế sinh lý của thiền rất giống với giấc ngủ và dường như nó cũng có những lợi ích tương tự như khi ngủ.

Sự khác biệt chính giữa thiền và ngủ là người ngồi thiền có thể chi phối não và tâm trí một cách có ý thức, trong khi ngủ thì con người không thể kiểm soát được tâm trí.

Một khía cạnh thú vị khác của thiền là tác dụng của nó đối với sự dẻo dai thần kinh, đề cập đến khả năng thay đổi sinh lý não của một người. Chúng ta đã biết rằng sóng gamma có liên quan đến các “kết nối tế bào thần kinh” mới. Những người tập thiền trong thời gian dài tạo ra sóng gamma ở mức độ cao, chắc chắn có lợi cho tế bào thần kinh.

Người hạnh phúc nhất thế giới
Nhà sư được mệnh danh là “Người đàn ông hạnh phúc nhất thế giới” đã có một quá trình tập thiền rất lâu dài. Khi nói đến các chất hóa học trong cơ thể liên quan đến “hạnh phúc”, người ta nghĩ ngay đến “dopamine”. Trong não, dopamine là chất dẫn truyền thần kinh (truyền tín hiệu từ tế bào thần kinh này sang tế bào thần kinh khác). Có thể suy ra rằng “người hạnh phúc nhất thế giới” cũng có thể giải phóng một lượng lớn dopamine, đồng thời phát ra sóng gamma tần số cao và tạo ra một số lượng lớn các kết nối thần kinh mới.

Khi con người thiền định sâu, tần số của sóng gamma được tạo ra ở mức cao, khoảng 40 Hz. Các nhà khoa học đã phát hiện ở các nhà sư, sóng gamma có tần số cực cao, lên tới 80 hoặc thậm chí 200 Hz.

Nguồn: NN