NASA công bố ảnh chụp từ kính viễn vọng James Webb khiến giới khoa học bối rối

14/09/2022 - Lượt xem: 472

Trong vài tuần qua, Kính viễn vọng Không gian James Webb siêu mạnh (JWST) của NASA đã mang đến cho nhân loại một cái nhìn chưa từng thấy về nơi xa nhất trong vũ trụ của chúng ta.

Ảnh chụp của kính viễn vọng James Webb đầu tháng 8 cho thấy một thiên hà lớn màu hồng giống bánh xe với hình bầu dục nhỏ bên trong và hai thiên hà xoắn ốc khác ở bên trái. Ảnh NASAAP

Ảnh chụp của kính viễn vọng James Webb hé lộ những thiên hà cổ xưa không tuân theo quan niệm truyền thống và nằm ngoài dự đoán các chuyên gia.

Với chi phí chế tạo gần 10 tỷ USD, JWST mạnh gấp 100 lần kính Hubble và có thể chụp những vật thể không gian ở khoảng cách hàng tỷ năm ánh sáng.

Mô phỏng kính viễn vọng James Webb trong không gian. Ảnh NASA

Kính viễn vọng không gian James Webb có thể đã tìm thấy một thiên hà tồn tại cách đây 13,5 tỉ năm, một nhà khoa học phân tích dữ liệu cho biết ngày 20.7.

Thiên hà GLASS-z13, có niên đại 300 triệu năm sau vụ nổ Big Bang, sớm hơn khoảng 100 triệu năm so với bất cứ thứ gì được xác định trước đó, nhà khoa học Rohan Naidu thuộc Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard chia sẻ với AFP.

“Chúng ta có khả năng đang quan sát được ánh sao xa nhất mà bất kỳ ai từng thấy” – ông nói.

Dù thiên hà GLASS-z13 tồn tại trong thời đại sớm nhất của vũ trụ, tuổi chính xác của thiên hà này vẫn chưa được xác định bởi nó có thể hình thành bất cứ lúc nào trong vòng 300 triệu năm đầu tiên của vũ trụ.

Không có gì ngạc nhiên khi những khám phá mới chóng mặt này đặt ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời cho chúng ta.

Suốt một thời gian dài, các chuyên gia tin rằng những thiên hà sớm nhất, cổ xưa nhất của vũ trụ là những hệ thống nhỏ, tương đối hỗn loạn và méo mó.

Tuy nhiên, hình ảnh do James Webb chụp lại cho thấy chúng có khối lượng lớn đáng kinh ngạc, thậm chí còn cân đối và hài hòa. Phát hiện mới có thể sẽ thay đổi những quan niệm tồn tại từ lâu về nguồn gốc vũ trụ.

Tinh vân Chiếc nhẫn phương Nam (Southern Ring Nebula), chụp bởi Kính thiên văn Vũ trụ James Webb. Nguồn NASA, ESA, CSA, STScI

“Các mô hình không dự đoán được điều này. Làm thế nào thiên hà lại xuất hiện trong vũ trụ sớm như vậy? Làm cách nào lại tạo ra nhiều ngôi sao nhanh đến thế?”, Garth Illingworth, nhà thiên văn tại Đại học California Santa Cruz, đặt câu hỏi.

“James Webb có thể nhìn xuyên qua những đám mây bụi và theo dõi ánh sáng từ các ngóc ngách xa xôi trong vũ trụ”.

Những hình ảnh cũ hơn, bao gồm hình ảnh do kính viễn vọng không gian Hubble chụp, từng xác nhận quan niệm phổ biến cho rằng các thiên hà thời sơ khai khá hỗn loạn và lộn xộn.

Tuy nhiên, có vẻ James Webb lại cho thấy đó chỉ là ảo ảnh do khả năng hạn chế của Hubble.

“Chúng tôi đã nghĩ vũ trụ sơ khai là một nơi hỗn loạn, mọi cụm sao và những thứ khác đều lộn xộn”, Dan Coe, chuyên gia tại Viện Khoa học Kính viễn vọng Không gian, nói.

Ông cũng cho biết, trước khi James Webb phóng lên quỹ đạo, hình ảnh của Hubble thiếu tất cả những ngôi sao lạnh hơn và già hơn. “Chúng tôi thực sự chỉ nhìn thấy những ngôi sao trẻ và nóng”, ông chia sẻ.

Nhà khoa học trưởng Thomas Zurbuchen của NASA nhận định: “Các dữ liệu thiên văn đang sụp đổ và nhiều dữ liệu hơn nữa đang rung chuyển”.

Mặc dù những phát hiện này đã gây ngạc nhiên cho cộng đồng khoa học, nhưng chúng hoàn toàn không phải là nguyên nhân đáng báo động.

Những tiến bộ công nghệ lớn trong thiên văn học và các lĩnh vực khác dẫn đến những khám phá khoa học quy mô lớn trong một thời gian dài.

Ngay bây giờ, nó thực sự cảm thấy như chúng ta đang ở một thời điểm đầu nguồn, nơi những khám phá ngày nay có thể tạo tiền đề cho những đột phá trong tương lai, ngay cả khi chúng mất hàng thập kỷ.

Kính viễn vọng không gian mạnh nhất thế giới James Webb được phóng đi vào tháng 12 năm ngoái và hoạt động hoàn toàn sau đó 6 tháng. Các nhà thiên văn học tin rằng kính thiên văn tỉ đô này sẽ báo hiệu một kỷ nguyên khám phá vũ trụ mới.

Trên thực tế, một khám phá như thế này có nghĩa là JWST đang làm những gì mà các nhà khoa học muốn nó làm – nó tiết lộ những điều mới mẻ và thú vị về vũ trụ.

Nguồn: VDH