Bằng chứng về hai sự kiện tuyệt chủng đã xảy ra trên Trái đất vào 260 triệu năm trước

19/04/2023 - Lượt xem: 501

Rất lâu trước khi khủng long xuất hiện, Trái đất đã bị thống trị bởi các loài động vật to lớn. Những loài ăn thịt như Titanophoneus, hay còn gọi là “sát thủ khổng lồ”, săn đuổi những loài bò sát vỏ giáp có kích thước bằng con trâu.

Nhiều loài động vật trong số đó đã chết trong một thảm họa tuyệt chủng hàng loạt trong kỷ Capitan cách đây khoảng 260 triệu năm...

Một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế đã phát hiện ra bằng chứng cho thấy sự tuyệt chủng hàng loạt cách đây 260 triệu năm thực chất là hai sự kiện cách nhau 3 triệu năm. Họ cho biết thêm rằng cả hai có khả năng là do núi lửa phun trào gây ra. (Ảnh: Đại học Cincinnati)

Giờ đây, theo một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế, các bằng chứng cho thấy thảm họa tuyệt chủng hàng loạt này không phải là một sự kiện đơn lẻ mà là hai sự kiện, cách nhau gần 3 triệu năm. Cả hai đều do cùng một thủ phạm gây ra: những vụ phun trào núi lửa khổng lồ.

Bằng cách nghiên cứu đồng vị uranium trong các mẫu được thu thập ở Biển Đông, các nhà khoa học đã xác định được hai thời điểm thay đổi đột ngột mà trong đó các đại dương trở nên thiếu oxy cho sự sống.

Trong bài báo công bố trên tạp chí Earth and Planetary Science Letters, các nhà nghiên cứu cho biết phân tích của họ cung cấp bằng chứng cho thấy các đại dương thiếu oxy đã gây ra hai sự kiện tuyệt chủng hàng loạt vào khoảng 259 triệu và 262 triệu năm trước trong kỷ Permi giữa.

Thảm họa khí hậu đang rình rập

Bằng cách nghiên cứu những sự kiện tuyệt chủng cổ đại, các nhà nghiên cứu có thể dự đoán tốt hơn về mức độ của sự nóng lên toàn cầu hiện nay ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn trong đại dương.

Thomas Algeo, đồng tác giả nghiên cứu và giáo sư khoa học địa chất của Đại học Cincinnati (UC) cho biết: “Chúng tôi đang nghiên cứu khủng hoảng sinh học trong kỷ Permi, nhưng ngày nay việc nóng lên tương tự cũng đang xảy ra do các hoạt động của con người”.

Nghiên cứu được dẫn đầu bởi nhà nghiên cứu Huyue Song tại Đại học Khoa học Địa chất Trung Quốc, một cựu nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại UC.

Song cho biết : “Ngày nay, chúng ta đang phải đối mặt với một số vấn đề thay đổi toàn cầu, bao gồm sự nóng lên toàn cầu, tình trạng thiếu oxy trong đại dương, axit hóa nước biển và suy giảm đa dạng sinh học, tương tự như những thay đổi môi trường trong khoảng thời gian khủng hoảng sinh học Kỷ Permi Giữa”.

Các vụ phun trào núi lửa dẫn đến tuyệt chủng như thế nào?

Algeo cho biết các vụ phun trào núi lửa lớn tạo ra một giai đoạn lạnh ngắn do tro bụi ở tầng khí quyển phía trên phản chiếu ánh sáng Mặt trời, sau đó là thời kỳ nóng lên toàn cầu lâu hơn nhiều. Việc giải phóng một lượng lớn khí nhà kính làm ấm các đại dương. Nước bề mặt ấm khiến oxy hòa tan không thể di chuyển xuống độ sâu thấp hơn, dẫn đến hủy hoại chuỗi thức ăn.

Ông nói về tình trạng thiếu oxy này: “Đại dương đứng trên bờ vực suy giảm oxy. Oxy hòa tan phải được hấp thụ bởi lớp bề mặt và cung cấp cho đại dương sâu. Nhưng nước ấm hơn có tỷ trọng thấp hơn. Khi sự chênh lệch tỷ trọng tăng lên, mọi sự đảo chiều đều bị chặn lại và bạn không có cách nào để đưa oxy hòa tan vào các lớp nước sâu hơn”.

Một cách để các nhà nghiên cứu xác định những vụ phun trào núi lửa lớn này là tìm kiếm thủy ngân trong các lớp trầm tích.

Algeo nói: "Thủy ngân đã được chứng minh là một chỉ báo hữu ích cho các vụ phun trào núi lửa. Các vụ phun trào núi lửa lớn giải phóng thủy ngân vào bầu khí quyển. Sau đó, chúng được khuếch tán đi khắp Trái đất và lắng đọng trong trầm tích biển”.

Các nhà khoa học cho biết các vụ phun trào gây ra hai sự tuyệt chủng hàng loạt trong kỷ Permi diễn ra ở phía tây nam Trung Quốc tại một nơi được gọi là khu vực núi lửa lớn Nga Mi Sơn.

Algeo cho biết ông muốn xem liệu có bất kỳ bằng chứng trên mặt đất nào hỗ trợ cho các kết luận rút ra từ nghiên cứu của họ về các đại dương cổ đại hay không. Ông lạc quan rằng các nghiên cứu địa chất sẽ khai mở nhiều bí ẩn hơn về sự sống thời tiền sử trên Trái đất.

Algeo cho biết: “Hơn 40 năm qua, chúng ta đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong việc tìm hiểu quá khứ của Trái đất. Một phần là do chúng ta có được tất cả những công cụ mới có thể áp dụng. Và chúng ta có nhiều người làm việc trong lĩnh vực này hơn so với thế hệ trước”.

Nguồn: NTD